बीरगंज २३ असार । संसद्मा सोमबारको बैठकमा पर्सा क्षेत्र नं. १ का सांसद बुद्धि प्रसाद पन्त ( हरि पन्त ) ले सीमा क्षेत्रको सुरक्षा र नेपाली नागरिकले भोग्नुपरेको सास्तीबारे गम्भीर प्रश्न उठाएका छन् ।
सभामुखमार्फत सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदै सांसद पन्तले नेपाल - भारत सीमा नाकामा देखिएको चरम विरोधाभासपूर्ण अवस्थाको पर्दाफास गरेका हुन् ।
सांसद पन्तका अनुसार एकातिर ठुलो परिमाणमा अवैध लागुऔषध सीमापार भइरहँदा सुरक्षा संयन्त्र मूकदर्शक बन्ने गरेको छ भने, अर्कोतिर दैनिक गुजाराका लागि सामान्य सामान ल्याउने स्थानीय नागरिकले सुरक्षाकर्मीबाट अनावश्यक दुख पाइरहेका छन् ।
ठुलो तस्करीमा ‘आँखा बन्द’, सानालाई ‘दर्ता र सास्ती’ सांसद पन्तले संसद्मा बोल्दै नेपालबाट भारततर्फ सहज रूपमा लागुऔषध गाँजा र चरेस तस्करी भइरहेको दाबी गरे ।
नेपालतर्फको सुरक्षा संयन्त्रलाई छलेर वा सेटिङमा भारतीय भूमिमा पुगेका यस्ता अवैध पदार्थहरू भारतीय प्रहरीले निरन्तर पक्राउ गरिरहेको दृष्टान्त उनले पेस गरे ।
भारतको सीमा नाका नजिक भारतीय प्रहरीले क्विन्टलका क्विन्टल गाँजा र चरेससहित गाडी र मानिस पक्राउ गरिरहेका छन् ।
यसले हाम्रा सीमा नाकाबाट कति सहज रूपमा तस्करी भइरहेको छ भन्ने ऐना देखाउँछ, सांसद पन्तले सभामुखलाई अवगत गराए ।
यसले नेपाली सुरक्षा प्रशासनको उपस्थिति र निगरानीमाथि गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरेको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
नेपालतर्फ सजिलै सीमा पार हुने तर भारतीय भूमिमा पुग्नासाथ पक्राउ पर्नुले कतै न कतै नेपाली सुरक्षा अधिकारीहरूको कमजोरी वा मिलेमतो रहेको आशंकालाई बल पुर्याउँछ ।
सर्वसाधारणलाई भने सास्तीको पहाड संसद्मा सांसद पन्तले उठाएको अर्को मुख्य मुद्दा सीमा क्षेत्रका रैथाने नेपालीहरूको पीडा थियो ।
ठुला तस्करहरू निर्धक्क उम्किरहँदा, घरायसी प्रयोजनका लागि सीमापारिबाट सामान किनेर फर्कने सर्वसाधारणलाई भने सीमामा खटिएका नेपाली प्रहरी र प्रशासनले सास्ती दिने गरेको उनले बताए ।
घरेलु प्रयोजनमा कडाइस् दैनिक उपभोग्य वस्तु ( नुन, चिनी, तेल, लुगाफाटो ) ल्याउँदा पनि सर्वसाधारणलाई अपराधी जस्तो व्यवहार गरिने गरेको छ ।
अनावश्यक केरकार र दुःख ः
सीमा नाकामा बस्ने प्रहरी प्रशासनले स्थानीयको पोका - पुन्तु छामछुम गर्ने, समय बर्बाद गरिदिने र सानो कुरामा पनि दुःख दिने नियत राख्ने गरेको जनगुनासोलाई सांसद पन्तले संसद्को रोष्ट्रमबाटै मुखरित गरे ।
समाचार विश्लेषण ः सुरक्षा संयन्त्रको प्राथमिकता कहाँ ?
सांसद पन्तको यो अभिव्यक्तिले सीमा सुरक्षा र व्यवस्थापनको एउटा कुरुप यथार्थलाई उजागर गरेको छ । यसलाई निम्न तीन कोणबाट विश्लेषण गर्न सकिन्छस् पक्ष, वर्तमान अवस्था र असर ।
ठुलो तस्करी क्विन्टलका क्विन्टल गाँजारचरेस सीमापार हुनु । राज्यको सुरक्षा संयन्त्र र गुप्तचरीमाथिको अविश्वास, अन्तर्राष्ट्रिय छविमा आँच ।
सर्वसाधारणको भोगाइ घरायसी सामान ल्याउँदा प्रहरीको सास्ती र डर । राज्य र नागरिकबीचको दूरी बढ्नु, सीमा क्षेत्रका जनतामा निराशा । सुरक्षा नीतिको कमजोरी ‘सानालाई ऐन, ठुलालाई चैन’ को प्रवृत्तिको निरन्तरता । वास्तविक अपराधी उम्कने र सर्वसाधारणले राज्यको दमन बेहोर्नुपर्ने अवस्था ।
निष्कर्ष ः
सीमा क्षेत्रमा तस्करी नियन्त्रण गर्नु राज्यको दायित्व हो । तर, जसको आडमा राष्ट्रिय सुरक्षा मजबुत हुनुपर्ने हो, तिनै सीमावर्ती नागरिकलाई घरायसी सामान ल्याउँदा अपराधीझैँ व्यवहार गर्नु र ठुला तस्करलाई भने बाटो खुला हुनु विडम्बनापूर्ण छ ।
सांसद पन्तले संसद्मा उठाएको यो आवाज केवल गुनासो मात्र होइन, सरकारका लागि आफ्ना सुरक्षा निकायको कार्यशैली र प्राथमिकता सुधार्न दिइएको गम्भीर चेतावनी पनि हो ।
त्यसैगरी बीरगंजको तारे होटलमा बिदेशीहरूकोलागी संचालन गरीएको क्यासिनोमा स्थानिय युवा ब्यवसायीहरूलाइ समेत सहजै प्रबेशले उक्त युवाहरू क्यासिनोमा जुवा खेलेर टाट पल्टेर घरवार बिहिन भएकाे कुरा समेत सांसद पन्तले संसद सभामा सोमबार सभामुखलाइ जानकारी गराउनु भएको थियो ।
अब गृह मन्त्रालयले यस्ता नाकाहरूमा हुने ‘सेटिङ’ भत्काउन र नागरिकमैत्री व्यवहार लागू गर्न ढिला गर्नु हुँदैन ।





प्रतिक्रिया